Badania fizykochemiczne i biochemiczne

Podstawowe badania jakości i składu

Analizy laboratoryjne obejmują między innymi badania zawartości głównych składników takich jak:

  • tłuszcz,
  • białko,
  • woda,
  • cukry,
  • błonnik,
  • sól,
  • popiół

oraz właściwości chemicznych, fizycznych i fizykochemicznych takich jak:

  • kwasowość (liczba kwasowa),
  • liczba nadtlenkowa,
  • gęstość,
  • lepkość,
  • barwa spektrofotometrycznie,
  • pH.

Są to badania rutynowe. Laboratorium wykonuje je w krótkich terminach z możliwością negocjacji cen przy dużych seriach próbek.

do góry

Wartość odżywcza

Przepisy prawne Polski, krajów EU, Stanów Zjednoczonych, Kanady nakładają na producentów i dystrybutorów żywności obowiązek podawania na opakowaniu informacji o wartości odżywczej produktów żywnościowych. Chodzi tu o wartość kaloryczną produktów oraz o zawartość składników mających istotny wpływ na żywienie. Obok głównych składników takich jak tłuszcz, białko, węglowodany wymaga się często podawania również zawartości niektórych witamin, pierwiastków metalicznych (oligoelementów, żelaza), niekiedy w przeliczeniu na dzienną zalecaną dawkę.

Laboratorium wykonuje wszystkie badania i przeliczenia niezbędne do opracowania tabelki Nutrition Facts dla produktów eksportowanych do Usa i Kanady.

do góry

Witaminy

Ważne składniki pokarmu niezbędne dla wzrostu i podtrzymania funkcji życiowych. Posiadają zróżnicowaną strukturę chemiczną.

Niektóre są bardzo wrażliwe na czynniki zewnętrzne (światło, powietrze, temperatura). Dzieli się je na rozpuszczalne w tłuszczach:

  • witamina A (retinol, akseroftol), produkowana w organizmie zwierzęcym z β-karotenu (prowitamina A),
  • witamina D (kalcyferol), najważniejsze jej formy D2 i D3,
  • witamina E (tokoferol), najbardziej aktywna biologicznie forma to α-tokoferol,
  • witamina K (filochinon)

i na nierozpuszczalne w tłuszczach:

  • B1 (tiamina),
  • B2 (ryboflawina),
  • B3 (PP, niacyna),
  • B5 (kwas D-pantotenowy),
  • B6 (pirodoksyna),
  • B8 (H, biotyna),
  • B9 (kwas foliowy),
  • B12 (kobalamina),
  • C (kwas askorbinowy).

Laboratorium prowadzi badania witamin samodzielnie i we współpracy z najbardziej wyspecjalizowanymi w tej dziedzinie laboratoriami europejskimi.

do góry

Metale ciężkie, składniki mineralne, oligoelementy

Badanie zawartości pierwiastków w artykułach rolno-spożywczych przeprowadza się w odniesieniu do pierwiastków:

  • śladowych (stężenia rzędu mg/kg lub µg/kg)
  • oligoelementów (rząd wielkości stężenia: %).

Pierwiastki śladowe takie jak: kadm, ołów, rtęć, arsen - oznacza się ze względu na bezpieczeństwo żywności. Są to tzw. metale ciężkie i ich dopuszczalna zawartość w żywności jest limitowana w rozporządzeniach i innych aktach prawnych. Inne pierwiastki śladowe takie jak żelazo i miedź limitowane są ze względu na ich niekorzystny wpływ na żywność (katalizowanie jełczenia tłuszczów). Są także pierwiastki śladowe korzystne dla żywienia, są to mikroelementy niezbędne dla organizmu. Przykładami takich mikroelementów mogą być: selen, molibden, chrom, wanad.

Główne oligoelementy to metale: wapń, magnez, sód, potas oraz niemetale: fosfor, siarka.

Laboratorium posiada wieloletnie doświadczenie w analizie pierwiastków śladowych i oligoelementów. Najczęściej stosowaną techniką jest spektrometria emisji atomowej ICP (Inductively Coupled Plasma).

do góry

Mikotoksyny (mykotoksyny)

Mikotoksyny są substancjami toksycznymi produkowanymi przez pleśnie i stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt. Mogą tworzyć się w okresie wegetacji lub zbioru, a także w wyniku nieprawidłowego przechowywania.

Pleśnie Aspergillus i Penicillium mogą wytwarzać:

  • aflatoksyny, w ich grupie najbardziej toksyczna jest aflatoksyna B1,
  • ochratoksynę,
  • cytryninę,
  • patulinę.

Pleśnie Fusarium wytwarzają:

  • trichoteceny, w ich grupie najważniejszymi są deoksyniwalenol (DON, womitoksyna), T2 i HT2,
  • zearalenon,
  • fumonizyny.

Mikotoksyny mogą występować w wielu produktach rolno-spożywczych, takich jak zboża i ich przetwory, orzechy, przyprawy, kawa, kakao, herbata, owoce suszone, piwo, wino, mleko.

Laboratorium podjęło badania zawartości mikotoksyn już w latach 60-tych i jest jednym z wiodących w Polsce ośrodków specjalizujących się w tej dziedzinie.

do góry

Pestycydy, PCBs, dioksyny

W tej grupie zanieczyszczeń znajdują się zarówno pozostałości substancji, które znalazły się w żywności w wyniku świadomego działania jej producenta - środki ochrony roślin (pestycydy) - jak również zanieczyszczenia przypadkowe, takie jak polichlorowane bifenyle (PCBs) i dioksyny. Grupa ta obejmuje setki związków. Ich wykrywanie i oznaczanie ilościowe wymaga zastosowania metod odznaczających się wyjątkowo wysoką czułością.
Badania pestycydów mogą dotyczyć poszczególnych grup tych substancji, na przykład pestycydów chlorowcopochodnych, fosforopochodnych, bądź dużego spektrum obejmującego blisko 400 związków. Badania PCBs mogą dotyczyć grupy wybranych 7 związków (kongenerów) oznaczonych numerami: 28, 52, 101, 118, 138, 153 i 180. Jest to badanie przeprowadzane techniką GC-ECD.
Inna grupa PCBs to kongenery koplanarne o numerach 77, 114, 126, 156, 157 i 169, zbliżone właściwościami do dioksyn i razem z nimi badane w żywności.

Laboratorium prowadzi badania tej grupy związków samodzielnie i we współpracy z najbardziej wyspecjalizowanymi w tej dziedzinie laboratoriami europejskimi.

do góry

Antybiotyki, pozostałości leków weterynaryjnych

Różne produkty żywnościowe mogą zawierać niedozwolone (lub dozwolone w ograniczonych ilościach) pozostałości antybiotyków i innych leków weterynaryjnych. Do najczęściej badanych produktów należą mleko i jego przetwory, mięso i przetwory, a także jaja i miód.
W odniesieniu do mleka powszechnie stosowaną metodą badania obecności antybiotyków i substancji hamujących (w tym sulfonamidów) jest DELVOTEST SP.
Chloramfenikol należy do substancji, na które nie ma urzędowego zezwolenia. Badanie jego obecności w miodach, mleku i mięsie najczęściej prowadzi się metodami chromatograficznymi sprzężonymi ze spektrometrią masową. Metody chromatograficzne stosuje się również w odniesieniu do pozostałości innych leków, takich jak nitrofurany i ich metabolity, chinoliny, nikarbazyna, lazalocyd, iwermektyna, tetracykliny i inne.

Laboratorium prowadzi badania pozostałości leków samodzielnie i we współpracy z najbardziej wyspecjalizowanymi w tej dziedzinie laboratoriami europejskimi.

do góry

Alergeny

Przepisy prawne nakładają na producentów obowiązek informowania o obecności składników alergennych w produktach żywnościowych. Do produktów stanowiących największe zagrożenie należą: mleko, jaja, owoce, rośliny strączkowe, orzechy, zboża. Składnikami żywności bezpośrednio odpowiedzialnymi za reakcje alergiczne są głównie niektóre białka, ale niekiedy również takie substancje jak dwutlenek siarki SO2 i cukier mleczny (laktoza).
Do wykrywania i ilościowego oznaczania większości alergennych białek - jeśli badany alergen jest znany i produkt tylko w niewielkim stopniu przetworzony - stosuje się metody immunologiczne (np. ELISA). Dla SO2 i laktozy stosuje się tradycyjne metody chemiczne. W innych przypadkach zaleca się stosować metody PCR, oparte na wykrywaniu DNA gatunku i identyfikacji składnika poprzez jego strukturę genetyczną.

Laboratorium prowadzi badania alergenów samodzielnie we współpracy z najbardziej wyspecjalizowanymi w tej dziedzinie laboratoriami europejskimi.

do góry

Zafałszowania

Dla niektórych produktów opracowano metody wykrywania najczęściej występujących zafałszowań.
Regulacja EC No 213:2001 podaje procedury wykrywania w mleku i przetworach mlecznych obecności serwatki, maślanki, skrobi, a także tłuszczów obcych. Ten ostatni przypadek ma zastosowanie głównie do wykrywania tłuszczów obcych w maśle. Metoda oparta jest na chromatografii gazowej triacylogliceroli.
Ustalanie zawartości procentowej tłuszczu mlecznego dodawanego do różnych produktów obok innych tłuszczów oparte jest na oznaczeniu kwasu masłowego.
Do wykrywania dodatków obcych tłuszczów do masła kakaowego i pełnej czekolady zastosowanie ma metoda walidowana przez EU, pozwalająca wykryć zafałszowanie przekraczające 5 %.

Laboratorium prowadzi badania zafałszowań samodzielnie i we współpracy z najbardziej wyspecjalizowanymi w tej dziedzinie laboratoriami europejskimi.

do góry

GMO

Obowiązek podawania na etykiecie informacji o zawartości w żywności i paszach substancji genetycznie modyfikowanych dotyczy produktów rolno-spożywczych zawierających w swym składzie powyżej 0,9 % tych substancji.
Oferta analityczna zawiera testy pozwalające na wykrywanie, identyfikowanie i ilościowe oznaczanie wszystkich dozwolonych organizmów genetycznie modyfikowanych i uprawianych w Europie i w świecie.

Laboratorium prowadzi badania samodzielnie i we współpracy z najbardziej wyspecjalizowanymi w tej dziedzinie laboratoriami europejskimi.

do góry

Napromienianie i radioaktywność

Dla przedłużenia ich trwałości niektóre produkty żywnościowe mogą być poddawane działaniu promieniowania jonizującego. Napromienianie prowadzi do eliminacji lub redukcji drobnoustrojów chorobotwórczych, a także organizmów powodujących psucie się i rozkład produktów. Dla ilościowych pomiarów dawki pochłoniętej stosuje się techniki dozymetrii odpowiednie do zastosowanych źródeł promieniowania jonizującego. Warunki napromieniania określają odpowiednie przepisy prawne.
Innym badaniem jest oznaczanie radioaktywności czyli zdolności emitowania przez produkty promieniowania jądrowego w wyniku samorzutnej przemiany jąder atomowych w inne.
Najczęściej bada się radioaktywność pochodzącą od sumy izomerów cezu 134 i 137, rzadziej izomerów strontu, jodu, plutonu, ameryku.

Laboratorium J.S. Hamilton Poland Ltd. prowadzi badania samodzielnie i we współpracy z wyspecjalizowanymi w tej dziedzinie laboratoriami.

do góry

Badania przechowalnicze

W trakcie przechowywania w produktach żywnościowych zachodzą zmiany obniżające ich jakość. Zmiany mogą dotyczyć niektórych parametrów fizykochemicznych, stanu mikrobiologicznego, a najczęściej jakości organoleptycznej.
Parametry fizykochemiczne wskazujące na obniżenie jakości żywności to przede wszystkim wskaźniki jełczenia tłuszczu i zmiany wilgotności. Zmiany mikrobiologiczne mogą się objawiać wzrostem mikroflory (na przykład pleśni).
Dla ustalenia dopuszczalnego/zalecanego okresu przechowywania prowadzi się badania zmian stanu produktu w trakcie przechowywania.

Laboratorium J.S.Hamilton prowadzi badania przechowalnicze zarówno na próbkach dostarczonych po ich przechowywaniu u producenta (próbki archiwalne), jak i na próbkach dostarczonych bezpośrednio po ich wyprodukowaniu.

do góry